أهل السنة والجماعة - Ehlu sunnet vel-džemat

Islamski portal | Džemat-Sabah

Islam - Vjera mira Naslovna ISLAM|TEME Dove | Zikrovi JUTARNJI I VEČERNNI ZIKR – VRIJEME KADA SE UČI I DOVE KOJE SE UČE TOM PRILIKOM

JUTARNJI I VEČERNNI ZIKR – VRIJEME KADA SE UČI I DOVE KOJE SE UČE TOM PRILIKOM

Share

PITANJE:

Es Selamu alejkum, možete li mi kazati kada se uči jutarnji i večernji Zikr, kao i dove koje se uče tom prilikom?

ODGOVOR:

We alejke selam we rahmetullahi we berekatuhu, a zatim:

Hvala Allahu, azze ve dželle, koji je kazao: "O vjernici, često Allaha spominjite i hvalite, i ujutro i navečer Ga veličajte..." (Prijevod značenja sura Al-Ahzab, ajet broj 41-42).

Neka je salavat i selam na Allahova Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je kazao: ''Primjer kuće u kojoj se spominje Allah i kuće u kojoj se ne spominje Allah, poput je primjera živog i mrtvog.“ (Hadis bilježe imami Buharija i Muslim).

Neka je mir i spas na porodicu časnog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, na njegove drugove, tabine i sve one koji ih slijede do Sudnjeg dana.

Cijenjeni brate, Allah vas nagradio za vašu brigu i trud koji ulažete da živite i praktikujete Allahovu vjeru i Sunnet Allahova Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem.

Islamski učenjaci imaju podjeljeno mišljenje po pitanju kada se uči večernji Zikr (koje je to tačno vrijeme za večernji Zikr), pa su neki kazali:


1.  Vrijeme večernjeg Zikra je vrijeme između Asra (Ikindije) i Magriba (Akšama).

2.  Vrijeme večernjeg Zikra je od početka Podne namaza (ar. Zevalu Eš-Šems) pa sve do zalaska Sunca (ar. Gurubu Eš-Šems).

3.  Vrijeme večernjeg Zikra je na samom početku noći (u prvom dijelu noći).

4.  Vrijeme večernjeg Zikra je od Podne namaza pa sve do polovine noći.


Da je vrijeme večernjeg Zikra ustvari vrijeme između Asra (Ikindije) i Magriba (Akšama) je stav i mišljenje imama Ibn Kajjima, rahmetullahi alejhi, u djelu "El-Vabil" na stranici 127 stoji: "Poglavlje spominjanju (veličanju) Allaha, azze ve dželle, i ono biva u dva perioda prvi je: Od Sabaha (Zore) pa do izlaska Sunca, i drugi je: Ono vrijeme koje se nalazi između Ikindije i Akšama.

Rekao je Allah, azze ve dželle:


 

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْرًا كَثِيرًا وَسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلًا [٣٣:٤٢]


"O vjernici, često Allaha spominjite i hvalite, i ujutro i navečer Ga veličajte..." (Prijevod značenja sura Al-Ahzab, ajet broj 41-42).

Riječ koja je upotrebljena na arapskom jeziku "El-Esil" ima značenje kako je kazao El-Dževheri da se odnosi na vrijeme poslje Ikindije pa sve do Akšama.

I rekao je Allah, azze ve dželle:

فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَالْإِبْكَارِ [٤٠:٥٥]


" Zato ti budi strpljiv – Allahovo obećanje je istina – i moli da ti budu oprošteni tvoji grijesi, i Gospodara svoga krajem i početkom dana veličaj i hvali!" (Prijevod značenja sura Gafir, ajet broj 55).


Riječi "El-Ibkar" imaju značenje početak dana, dok riječ "El-Ašijj" znače kraj dana, baš kako stoji u prijevod značenja na naš jezik.

I rekao je Allah, azze ve dželle:

فَاصْبِرْ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا ۖ وَمِنْ آنَاءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَأَطْرَافَ النَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرْضَىٰ [٢٠:١٣٠]


"Zato otrpi njihove riječi i obavljaj molitvu, hvaleći Gospodara svoga, prije izlaska Sunca i prije zalaska njegova, i obavljaj je u noćnim satima, i na krajevima dana – da bi bio zadovoljan." (Prijevod značenja sura Taa-Haa, ajet broj 130).

I ovaj jet je ustvari pojašnjenje onoga što je došlo u hadisu Allahova Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kada je pojašnjavao namaska vremena. " (Pogledati "El-Vabil" na stranici 127).

Kao ispravan drugi stav, odnosno da je vrijeme večernjeg Zikra od početka Podne namaza (ar. Zevalu Eš-Šems) pa sve do zalaska Sunca (ar. Gurubu Eš-Šems) uzeli su i fetvom potvrdili "Veliki učenjaci" (ar.Kibaru Ulema') u Saudiskoj Arabiji odnosno "Stalna Komisija za Fetve u Saudiskoj Arabiji" (El-Ledžentu Ed-Daime Fi Es-Sudije), kada su bili upitani slično pitanje pa su odgovorili: "Večernji Zikr počinje od početka Podne namaza (ar. Zevalu Eš-Šems) pa sve do zalaska Sunca (ar. Gurubu Eš-Šems), kao i na samom početku noći, dok jutarnji Zikr počinje od pojave Zore pa sve do Podne namaza (ar. Zevalu Eš-Šems). Rekao je Allah, Uzvišeni: "Zato otrpi njihove riječi i obavljaj molitvu, hvaleći Gospodara svoga, prije izlaska Sunca i prije zalaska njegova, i obavljaj je u noćnim satima, i na krajevima dana – da bi bio zadovoljan." (Prijevod značenja sura Taa-Haa, ajet broj 130).

I rekao je Uzvišeni: "I spominji Gospodara svoga ujutro i navečer u sebi, ponizno i sa strahopoštovanjem i ne podižući jako glas, i ne budi bezbrižan." (Prijevod značenja sura Al-A'raf, ajet broj 205).

Kao i riječi Uzvišenog: "Pa, hvaljen neka je Allah kad god omrknete i kad god osvanete – Njemu neka je pohvala i na nebesima i na Zemlji – i predvečer i u podne!" (Prijevod značenja sura Ar-Room, ajet broj 17-18)." (Pogledati Fetva Ledžnetu Ed-Daime 24/178).

Trećeg mišljenja (stava) je imam Sujuti, rahmetullahi alejhi, odnosno vrijeme večernjeg Zikra je na samom početku noći (u prvom dijelu noći), ovaj stav od njega prenio je Ibn Alan u djelu "El-Futuhat Er-Rabanije Ala El-Ezkar En-Nevavije" 3/73.

Nakon što smo spomenuli ovo razilaženje učenjaka po pitanju vremena večernjeg Zikra, mi smo automaski spomenuli i njihov razilazak po pitanju vremena jutarnjeg Zikra, odnosno da vrijeme jutarnjeg Zikra počinje od pojave Zore pa do izlaska Sunca kod jedne grupe učenjaka (Ibn Kajjim rahmetullahi alejhi), dok kod drugih jutarnji Zikr završava početkom Podne namaza ar. Zevalu Eš-Šems (Fetva Ledžnetu Ed-Daime 24/178).

KOJE SE DOVE UČE TOKOM JUTARNJEG I VEČERNJEG ZIKRA?

Ovom prilikom uz Allahovu pomoć spomenut ću SAHIH (ISPRAVNE) DOVE KOJE SE UČE PRILIKOM JUTARNJEG I VEČERNJEG ZIKRA, a ove dove je ispravnim ocjenio i preporučio da se uče muhadis današnjice, šejh Abdulazizi Et-Tarifi, hafizehullahu:

1.  Sura El-Ihlas (KUL HUVALLAHU EHAD) i dvije sure zaštitnice (KUL EUZU BI RABIL FELEK I KUL EUZU BI RABI NNAS) – samo jedan put da se prouče ove sure.

2.  SUBHANELLAHI VE BI HAMDIHI – stotinu puta da se prouči ovaj zikr.

3.  REDITU BILLAHI RABBNEN, VE BI ISLAMI DINA VE BI MUHAMEDIN SALLALLAHU ALEJHI VE SELLEM NEBIJJA.

4.  LA ILAHE ILLALLAHU VAHDEHU LA ŠERIKE LEHU, LEHUL MULKU VE LEHUL HAMDU VE HUVE ALLA KULLI ŠEJIN KADIRovo se uči deset puta.

5.  ASBAHNA VE ASBEHAL MULKU LILLAH,VEL HAMDU LILLAH LA ILAHE ILLALLAHU VAHDEHU LA ŠERIKE LEHU, LEHUL MULKU VE LEHUL HAMDU VE HUVE ALLA KULLI ŠEJIN KADIR.RABBI ESELUKE HAJRE MA FI HAZEL JEVMI VE HAJRE MA BADEHU VE EUZU BIKE MIN ŠERRI HAZEL JEVMI VE ŠERRI MA BADEHU RABI EUZU BIKE MINEL KESELI VE SUIL KIBER, RABI EUZU BIKE MIN AZABIN FINAR, VE AZABIN FIL KABR ovo se uči u jutro.

EMSEJNA VE EMSEL MULKU LILLAH, VEL HAMDU LILLAH LA ILAHE ILLALLAHU VAHDEHU LA ŠERIKE LEHU, LEHUL MULKU VE LEHUL HAMDU VE HUVE ALLA KULLI ŠEJIN KADIR. RABI ESELUKE HAJRE MA FI HAZIHI LLEJLETI VE HAJRE MA BADEHA VE EUZU BIKE MIN ŠERRI HAZIHI LLEJLETI VE ŠERRI MA BADEHA RABI EUZU BIKE MINEL KESELI VE SUIL KIBER, RABI EUZU BIKE MIN AZABIN FINAR, VE AZABIN FIL KABRovo se uči navečer.

6.  ALLAHUME BIKE ASBAHNA VE BIKE EMSEJNA VE BIKE NAHJA VE BIKE NEMUT VE ILEJKEL NUŠUR.

7.  ALLAHUMME INNI ES ELUKE-L-'AFVE VE-L-'AFIJETE FI-D-DUNJA VE-L-AHIRETI. ALLAHUMME INNI  ES‘ELUKE-L-'AFVE VE-L-'AFIJETE FI DINI VE DUNJAJE VE EHLI VE MALI. ALLAHUMME-STUR 'AVRATI VEAMIN REV'ATI. ALLAHUMME-HFAZNI MIN BEJNI JEDEJJE VE MIN HALFI VE 'AN JEMINI VE 'AN ŠIMALI VE MINFEVKI VE E'UZU BI AZAMETIKE EN UGTALE MIN TAHTI.

8.  JA HAJJU JA KAJJUMU BI RAHMETIKE ESTEGISU, ASLIH LI ŠE‘NI KULLEHU VE LA TEKILNI ILLA NEFSI TARFETE AJNIN.

9.  ALLAHUMME' ALIME-L-GAJBI VE-Š-ŠEHADETI, FATIRE- S-SEMAVATI VE-L-ERDI, RABBE KULLI ŠEJ'IN VE MELIKEHU, EŠHEDU EN LA ILAHE ILLA ENTE. E'UZU BIKE MIN ŠERRI NEFSI VE MIN ŠERRI-Š-ŠEJTANI VE ŠIRKIHI VE EN AKTERIFE 'ALA NEFSI SUEN EV EDŽURREHU ILA MUSLIMIN.

ALLAHUMME ENTE RABBI, LA ILAHE ILLA ENTE, HALAKTENI VE ENE 'ABDUKE VE, ENE 'ALA AHDIKE VE VA' DIKE MESTETA' TU E'UZU BIKE MIN ŠERRI MA SANA' TU, EBU'U LEKE BI NI' METIKE 'ALEJJE, VE EBU'U BI ZENBI, FAGFIR LI, FE INNEHU LA JAGFIRU-Z-ZUNUBE ILLA ENTE.

11. TOKOM SABAHA SE UČI JOŠ:

ASBAHNA 'ALA FITRETI-L-ISLAMI VE 'ALA  KELIMETI-L-IHLASI VE ALA  DINI   NEBIJJINA   MUHAMMEDIN,  SALLALLAHU `ALEJHI WE SELLEM ,VE 'ALA MILLETI EBINA IBRAHIME HANIFEN MUSLIMEN VE MA KANE MINE-L-MUŠRIKINE.

12. TOKOM VEČERI SE UČI JOŠ:


E'UZU BI KELIMATI-L-LAHI-T-TAMMATI MIN ŠERRI MA HALEKAsamo jedan put se uči.

A potom se uči dva posljednja ajeta iz sure Al-Beqara:

„AMENER-RESULU BIMA UNZILE ILEJHI MIR-RABBIHI VE-IMU'MINUN. KULLUN AMENE BILLAHI VE MELA'IKETIHI VE KUTUBIHI VE RUSULIH..LA NUFERRIQU BEJNE EHADIN MIR-RUSULIH. VE QALU SEMI'NA VE ETA'NA GUFRANEKE RABBENA VE ILEJKE-L-MESIR.“

„LA JUKELLIFULLAHU NEFSEN ILLA VUS'AHA, LEHA MA KESEBET VE 'ALEJHA MEKTESEBET. RABBENA LA TU' AHIZNA IN NESINA EV AHTA'NA. RABBENA VE LA TAHMIL' ALEJNA ISREN KEMA HAMELTEHU ' ALELLEZINE MIN QABLINA. RABBENA VE LA TUHAMMILNA MA LA TAQATE LENA BIH. VA' FU 'ANNA, VAGFIRLENA, VERHAMNA, ENTE MEVLANA FENSURNA 'ALE-L-QAVMI-L -KAFIRIN.“ (AL-BEQARA, 285-286).

KORISTAN DODATAK:

Sunnet Allahova Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, upućuje nas da se tokom ovoga jutarnjeg i večernjeg Zikra uči (prouči i kaže) ajetu-l-Kursijj, a ovu predaju je zabilježio imam Nesai (Amelun El-Jevm Ve El-Lejle) i imam Taberani (El-Kebir) od Ubeja Ibn Ka'ba, radijjallahu anhu, da je kazao: Imao sam jednu posudu u kojoj sam čuvao (držao) datule (hurme) pa sam primjetio da mi stalno se količina datula smanjuje, te sam odlučio jedne noći da ostanem budan i čuvam datule, kada odjednom se pojavi neka čudna životinja koja je ličila na osrednjeg dječaka, te sam je poselamio na što mi ona uzvrati selam i ja je upitah: Jesi li ti Džinn ili Insan? Na što ona odgovori: Ja sam Džinn. Pa sam kazao: Pruži mi ruku! Pa mi je pružila (životinja koja je ličila na dječaka) ruku koja je bila poput pseće ruke, a dlake su također bile poput pseći dlaka.

Te sam opet upitao: Da li su takvog oblika svi Džini? Pa je kazala: Među Džinima ima i onih koji su dosta slični ljudima, odnosno svojim izgledom su bliže ljudima od mene.

Pa sam upitao: A šta te je dovelo ovamo? Na to je kazala: Čula sam da ti čuvaš (skupljaš) Sadaku pa sam željela da dio toga uzmem za sebe.

Pa sam je opet upitao: A kako da se sačuvamo od vas? Na što je kazala: Vaša zaštita je ajet koji se nalazi u suri Al-Beqara:


اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ [٢:٢٥٥]


"Allah je – nema boga osim Njega – Živi i Vječni! Ne obuzima Ga ni drijemež ni san! Njegovo je ono što je na nebesima i ono što je na Zemlji! Ko se može pred Njim zauzimati za nekoga bez dopuštenja Njegova?! On zna šta je bilo i prije njih i šta će biti poslije njih, a od onoga što On zna – drugi znaju samo onoliko koliko On želi. Moć Njegova obuhvaća i nebesa i Zemlju i Njemu ne dojadi održavanje njihovo; On je Svevišnji, Veličanstveni!"

Ko prouči ovaj ajet kada zanoći biva mu zaštitom sve dok ne osvane, a ko prouči kada osvane biva mu zaštitom sve dok ne omrkne.

I kada sam osvanuo došao sam Allahovu Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i kazao mu kako je bilo, odnosno šta mi se desilo, a na to mi je Allahov Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao: "Istinu ti je kazao taj pokvarenjak (ar.habis). (Hadis je ispravnim ocjenio šejh Albani, rahmetullahi alejhi u djelu Sahih Et-Tergib pod brojem 662).

Također, Allahova Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, je uputio svoj Ummet na učenje sura "Zaštitnica" te da su one ustvari od sura koje se uče tokom jutarnjeg i večernjeg Zikra, a to je zabilježio imam Ebu Davud 5082, imam Tirmizi 3575, imam Nesai 5428 od Abdullaha Ibn Habiba, radijjallahu anhu, da je kazao: Jedne mračne i kišovite noći izašli smo potražiti Allahova Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da nam klanja, te smo ga našli (sustigli) te me upita Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem: Jeste li klanjali?

Te mu ja na to ništa ne kaza, na što On opet upita: Kaži, jeste li klanjali? Ja mu opet ništa ne odgovorih, na to On, sallallau alejhi ve sellem, kaza: Reci, a ja mu opet ništa ne kazah, te opet ponovi riječi: Kaži...na to mu rekoh: A šta da kažem o Allahov Poslaniče?!


Na to mi kaza: "Reci: Kul Huve Allahu Ehad i dvije zaštitnice po tri puta svaki put kada zanoćiš i osvaneš, i to ti je dovoljno da te sačuva od svakog zla." (Hadis je dobrim ocjenio šejh Albani u Sahih Ebu Davud).

Od onoga što se razumije iz hadisa i na šta spomenuti hadisi upućuju jeste da nema razlike između ovih zikrova – ta oni se govore prilikom jutarnjeg i večernjog Zikra, i nije ispravno kazati da se neki govore prije Ezana a neki poslje Akšam namaza, osim onoga što smo spomenuli po pitanju 4 stava islamskih učenjaka oko početka i kraja vremena večernjeg Zikra.

Također, ono što je bitno napomenuti jeste da se ponekada ovih zikrovi uče "isprepleteno" tj. da vrijeme jednih zikrova se poklapa sa vremenom drugih, konkretno da nekada jutarnji i večernji Zikr bude u vremenu svakodnevnog Zikra koji se uči poslije svakog propisanog (Farz) namaza, te također u ovom Zikru se uči Ajetu EL-Kursijj i sure "zaštitnice".

Od Ebu Umame, radijjallahu anhu, se prenosi da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Ko bude učio Ajet-l-Kursijj nakon svakog farz namaza od Dženneta ga ne odvaja osim smrt.” (Hadis bilježi Nesai, a ispravnim ga je ocijenio Ibn Hibban i Albani 1595).

Dok u predaji kod Taberanija stoji: “Ko bude proučio suru Ihlas.” (Fethu-l-Gaffar El-džami'u li Ahkami Sunneti Nebijjina-l-Muhtar, 1/391).

Od Hasana Ibn Alije se prenosi da je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Ko bude učio Ajet-l-Kursijj nakon svakog farz namaza biće pod Allahovim okriljem sve dok sljedećeg namaza.” (Taberani, Mu'džemu-l-Kebir, sa dobrim lancem prenosilaca. Pogledati: Hejsemi, Medžme'u-z-Zevaid, 2/148).

Bilježi imam Ebu Davud 1523, imam Nesai 1336, te Tirmizi 2903 predaju od Ukbe Ibn Amira, radijjallahu anhu, da je kazao: "Naredio mi je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, da nakon svakog namaza proučim sure "zaštitnice" (ar. Muavizatejni)." (Ispravnim ga je ocjenio šejh Albani u Sunen Ebu Davud).

Stoga, ko prouči ove dove nakon Sabah namaza on je time ustvari proučio dove nakon namaza, a i jutarne dove s tim da mora proučiti tri puta sure "zaštitnice" kako je došlo u hadisu od Abdullaha Ibn Habiba, radijjallahu anhu.

A ko prouči ove dove nakon Ikindije ili Akšam namaza on ima i potrefio je dove koje se uče tokom večernjeg zikra a i one poslije namaza sukladno razilaženju islamskih učenjaka po pitanju kada se uči večernji Zikr.

A Allah najbolje zna.

Safet Suljić

Islamski Univerzitet Riyadh

Items details

Icon for hits displayHits: 4721 clicks
Icon for creation to displayCreated 3 years and 3 months ago at Srijeda, 11 Juni 2014 by Vjernik

TCE-Plugin by www.teglo.info

Ažurirano ( Petak, 17 Februar 2017 08:07 )