أهل السنة والجماعة - Ehlu sunnet vel-džemat

Islamski portal | Džemat-Sabah

Islam - Vjera mira Naslovna ISLAM|TEME Fikh | Propisi ODJEĆA KOJA PADA ISPOD ČLANAKA

ODJEĆA KOJA PADA ISPOD ČLANAKA

Share

Zahvala pripada Allahu, azze ve dželle, i neka je salavat i selam na Allahovog Poslanika, njegovu casnu porodicu i sve plemenite ashabe.

Abudullah b. Omer, radijallahu anhuma, prenosi od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekao: “‘Onaj ko bude vukao svoju odjecu iz oholosti i samodopadljivosti Allah ga nece pogledati na Sudnjem danu!’ Ebu Bekr, radijallahu anhu, rece: ‘Jedna strana moje odjece mi spada osim ako je podižem?’“Ti nisi od onih koji to radi iz oholosti” - odgovori Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem.(Bilježe ga Buhari, 3665; i Muslim, 2085, s tim što Muslim ne prenosi Ebu Bekrovo, radijallahu anhu, pitanje)

Ovaj hadis je dokaz da onaj koji vuce svoju odjecu iz oholosti cini veliki grijeh, zato što mu je zaprijeceno velikom kaznom, tj. da ga Uzvišeni Allah nece pogledati na Sudnjem danu zato što je srdit na njega. Pod tu prijetnju ulazi svaka osoba kod koje se ispune dva uslova: prvi, da spušta odjecu ispod clanaka; i drugi, da to radi iz oholosti, i oko toga ne postoji razilaženje medu islamskim ucenjacima, osim ono što su neki izuzeli u stanju potrebe, poput rata, bolosti i sl.(Vidi: El-Kebair, str. 76; Fethul-Bari, 10/357).

Spomenuti propis je opcenit kada su u pitanju sve vrste odjece.

Pod to potpadaju duge košulje (galabije), ogrtaci, pantalone, šarvale i td.

Dokaz za to je predaja koju je zabilježio imam Buhari (5791) od Šu’be b. Hadžadža da je rekao: “Sreo sam Muhariba b. Disara dok je jahao na konju, pa sam ga upitao o ovom hadisu rekavši: ‘Da li je spomenuo izar (donji ogrtac kojeg su arapi imali obicaj nositi)?’ Odgovorio je: ‘Nije precizirao ni izar niti košulju!’” Tj. izraz “odjeca” podrazumjeva i ogrtac i sve drugo, a to što se u nekim predajama spominje ogrtac, razlog tome je što je to bila najpoznatija i najraširenija odjeca medu ljudima u to doba, pa kada su poceli oblaciti (duge) košulje i sl. dobile su isti propis, jer šerijatske naredbe u kojima se spominju izrazi koji su preovladavajuci medu ljudima nisu ciljani sami po sebi i neispravno je koristiti suprotno razumjevanje, tj. da sve mimo spomenutog nije ciljano, kao što je pojašnjeno u djelima usulil-fikha.

Što se tice oblacenja odjece koja pada ispod clanaka, ali ne iz oholosti, nego iz licnog prohtjeva, ili s ciljem neisticanja medu narodom u kojem živi, ili iz nemarnosti i sl., oko toga se vodi spor medu islamskim ucenjacima.

Prvo mišljenje
: da je to zabranjeno (haram). To je jedna predaja (rivajet) u hanbelijskom mezhebu, stav kojeg su izbrali El-Kadi Ijjad i Ibnul-Arabi od malikija, ka tome je naginjao Hafiz Ibn Hadžer i taj stav su izabrali Albani, Ibn Baz, Ibn Usejmin.

(Vidi: Aridatul-ehvezi, 7/237-238; Ikmalul-mu’lim, 6/601; El-Adabuš-šer’ijje, 3/521; Fethul-Bari, 10/259; El-Insaf, 1/472; Silsiletus-sahiha, br. 2682; Fetava Ibn Baz, 6/483; Fetava Islamijje, 4/235; Šerhu Rijadis-salihin, 4/287)

Dokaz im je prethodno spomenuti hadis kojeg prenosi Ibn Omer, radijallahu anhuma, i ostali hadisi u približnom znacenju, u kojma se zabranjuje spuštanje odjece iz oholosti, a “oholost” spomenuta u hadisima nije ciljana samo po sebi, te nije dozvoljeno da se ucini uslovom za ostvarenje kazne, a u isto vrijeme, samo spuštanje odjece ispod clanaka je jedan vid oholosti, jer radi toga ce povlaciti odjecu da sobom, a povlacenje odjece izaziva oholosti i samozadivljenost.

Ibnul-Arabi, rahimehullah, je rekao: “Nije dozvoljeno covjeku da mu se odjeca spusti ispod granice clanaka i da kaže: ‘Ja to ne radim iz oholosti!’, jer je zabrana spomenuta u hadisima opcenita, a zabrana koja je opcenita nije dozvoljeno covjeku da govori: ‘Ja se pod tim ne podrazumjevam jer se taj opis nije ispunio kod mene’. Ta tvrdnja od njega se ne prihvata, nego, njegovo puštanje odjece je dokaz njegove oholosti.” (Aridatul-ehvezi, 7/238).

Takoder, svoj stav dokazali su predajama koje su prenešene u kojima se spominje velika prijetnja za spuštanje odjece, bez pravljenja razlike izmedu onog ko to radi iz oholosti ili ne. Od tih predaja su Poslanikove, sallallahu alejhi ve sellem, rijeci: “Ono što je ispod clanaka od ogrtaca gorice u Vatri.” (Buhari, 5787), koje upucuju na veliku kaznu koja je pripremljena za onog koji to radi, bez pravljenja razlike izmedu onog koji to radi iz oholosti ili drugog razloga, a takoder, upucuju i da ce taj dio tjela biti kažnjavan u Vatri. Slicno tome su i njegove, sallallahu alejhi ve sellem, rijeci: “Teško se clancima od vatre!” (Buhari, 60; Muslim, 242)

Drugo mišljenje: da je spuštanje odjece, ako se ne cini iz oholosti, pokudeno i ne doseže stepen harama. To je stav vecine ucenjaka hanefijskog, malikijskog, šafijskog i hanbelijskog mezheba.

(Vidi: El-Fetavel-hindijje, 5/333; El-Munteka, 7/225-226; El-Medžmu’u, 4/454; Revdatut-talibin, str. 575-576; El-Insaf, 1/472)

Kao dokaz su uzeli, takoder, prethodno spomenuti hadis Ibn Omera, radijallahu anhu, u kojem je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Onaj ko bude vukao svoju odjecu iz oholosti i samodopadljivosti Allah ga nece pogledati na Sudnjem danu!”
.

Svoj stav  okazivali su ovim hadisom na dva nacina: prvi, da je spomenuta prijetnja ogranicena s ohološcu, iz cega se razumije da onaj koji to ne radi iz oholosti ne ulazi u zabranu, a hadisi koji su opceniti (u kojima se ne spominje oholost) pojašnjeni su ovim hadisima koji su precizirani; drugi, da su Poslanikove, sallallahu alejhi ve sellem, rijeci Ebu Bekru: “Ti nisi od onih koji to radi iz oholosti” dokaz da spuštanje odjece ispod clanaka može biti iz oholosti, a može biti i radi neceg drugog, pa ako nije radi oholosti onda ne ulazi u spomenutu prijetnju.

Prvo mišljenje
– tj. da je zabrana opcenita – je jace i preferirajuce radi jacine dokaza. Zatim, udaljavanjem od spuštanja odjece ispod clanaka covjek se drži predostrožnosti u svojoj vjeri i udaljava od uzroka kazne, te primjenjuje sunnet Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, u odijevanju. (Vidi: Libasur-redžuli ahkamuhu ve davabituh, 1/703-730)

Taj stav pojacava hadis u kojem je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Onaj ko bude vukao svoju odjecu iz oholosti i samodopadljivosti Allah ga nece pogledati na Sudnjem danu!”, pa je Ummu Seleme, radijallahu anha, upitala: “A šta da rade žene sa svojim dijelovima haljina koji se vuku?” (Tirmizi, 1731; Nesa’i, 8/209), iz cega se vidi da je Ummu Seleme, radijallahu anha, razumjela da je zabrana opcenita, bez obzira radilo se iz oholosti ili ne, pa je upitala o propisu toga za žene, a da je razumjela da se zabrana odnosi samo na one koji to cine iz oholosti ne bi upitala o propisu žena koje tako prekrivaju svoje noge, jer to ne cine iz oholosti nego radi vjerske potrebe.

Taj stav, takoder, pojacavaju i Poslanikove, sallallahu alejhi ve sellem, rijeci nekim od ashaba: “Dobro se pazi da ti se ogrtac ne spusti ispod clanaka, jer je spuštanje ogrtaca ispod clanaka oholost, a Allah ne voli oholost.” (Ebu Davud, 4078; Tirmizi, 2722; Ahmed, 34/234; a Tirmizi je rekao da je hadis hasan-sahih). U ovom hadisu Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, nazvao je sam cin spuštanja odjece ohološcu.

Što se tice tvrdnje onih koji zagovaraju drugo mišljenje da su opceniti hadisi pojašnjeni drugim koji su precizirani ohološcu – to nije prihvatljivo, jer se ovdje ne radi o toj vrsti hadisa, nego svaki hadis upucuje na poseban propis, a to je da onaj koji spušta odjecu ispod clanaka iz oholosti i samozadivljenosti njegova kazna je da ga Allah nece pogledati na Sudnjem danu, dok onaj koji to ne radi iz oholosti kazna za njega je da ce biti kažnjen u Vatri onoliko koliko je spustio odjecu ispod clanaka, iz cega vidimo da je rijec o dva razlicita postupka, za koja su pripremljene dvije razlicite kazne. (Vidi: Fethul-Bari, 10/259; Fetava Ibn Usejmin, 12/307-308)

Dok, dokazivanje s odjecom Ebu Bekra, radijallahu anhu, takoder je odbaceno radi nekoliko cinjenica:

Prva, da Ebu Bekr, radijallahu anhu, nije imao za cilj nositi odjecu ispod clanaka, nego je jedna strana njegove odjece padala ispod clanaka mimo njegove volje pri kretanju, a razlika je izmedu onog ko spusti odjecu ciljano i onog koji to uradi neciljano.

Radi toga, ako je odjeca krojena spram tjela (iznad clanaka), ali spada mimo volje, nije je zabranjeno nositi, i to je upravo ono što je se desilo s Ebu Bekrom, radijallahu anhu, a ako je krojena više nego propisano (da spada ispod clanaka), onda je haram nositi je.

Druga, iz Ebu Bekrovog, radijallahu anhu, govora jasno se vidi da je pazio da mu odjeca ne spada ispod clanaka, radi toga je i pitao Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da li ima grijeh ako mu spadne neciljano.

Treca
, u hadisu je zabrana nošnja odjece koja je spuštena ispod clanaka i da musliman ne smije to da radi, i to je upravo ono što je razumjeo Ebu Bekr, radijallahu anhu, iz Poslanikovog, sallallahu alejhi ve sellem, govora, i radi toga je tražio pojašnjenje o svom stanju.

Cetvrta, da je Allahov Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, posvjedocio Ebu Bekru, radijallahu anhu, da to ne cini iz oholosti, pa ko je taj ko smije reci da je na istom stepenu kao Ebu Bekr i da se to svjedocenje odnosi i na njega!? Pogotovo, ako znamo da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zabranio pojedinim ashabima, radijallahu anhum, spuštanje odjece u potpunosti i pojasnio da taj postupak, sam po sebi, upucuje na oholost, a zasigurno vjerujemo da im nije ni palo na um da to rade iz oholosti, Allah bio s njima zadovoljan, ali pojedini ljudi tragaju za nejasnim i dvosmislenim tekstovima nebi li našli nešto što ce opravdati njihove postupke. Obaveza je vratiti dvosmislene tekstove jasnim kako bi se razjasnilo šta je ciljano.

Nije dozvoljeno covjeku da spušta odjecu ispod clanaka kako ne bi došao u sukob s okolinom u kojoj živi u kojoj je taj propis nepoznat ili zastranjen, niti da govori: “Ovo je obicaj mog naroda i vecina ljudi tako postupa.” To opravdanje je odbaceno. Nema smetnje da se radi po obicajima, ali za to postoje uslovi i pravila koja su spomenuli islamski ucenjaci, od glavnih uslova je da ne dolazi u suprotnost s nekim šerijatskim tekstom ili pravilom. Ucenjaci usluli-fikha pojasnili su da se obicaj ne uzima u obzir ako postoji dokaz iz tekstova objave suprotan njemu.

Savjetujem svakog muslimana da razmisli o Allahovim, dželle šanuh, rijecima: “Kada Allah i Poslanik Njegov nešto odrede, onda ni vjernik ni vjernica nemaju pravo da po svom nahodenju postupe. A ko Allaha i Njegova Posalnika ne posluša, taj je sigurno skrenu s pravog puta.” (El-Ahzab, 36)

Uvaženi šejh:

Abdullah b. Salih el-Fevzan

Iz djela: El-Feva’idul-medžmu’a, str. 184-190.

Preveo i prilagodio: Amir I. Smajic

Medina, 17. 01. 1435 h.g.

 

Items details

Icon for hits displayHits: 2931 clicks
Icon for creation to displayCreated 4 years and 0 months ago at Nedjelja, 08 Decembar 2013 by Vjernik

TCE-Plugin by www.teglo.info

Ažurirano ( Ponedjeljak, 13 Oktobar 2014 18:24 )